Helga Sigrún skrifaði þann 27.09.2011 kl. 10:40
Vegna vaxandi fjölda ábendinga um ólögmæta eftirgerð höfundaréttarvarins efnis í skólum og menntastofnunum, þ.e. notkunar sem ekki er heimil samkvæmt núgildandi samningum, hefur Fjölís sent skólastjórnendum í framhaldsskólum minnisblað með samantekt þeirra heimilda sem samningur um ljósritun og hliðstæða eftirgerð í skólum veitir, til upplýsingar fyrir kennara og annað starfsfólk skólanna.
Menntamálaráðuneytið gerir samning um ljósritun og hliðstæða eftirgerð við Fjölís sem tekur til allra grunn- og framhaldsskóla. Samningurinn byggir á könnun sem gerð var í grunn- og framhaldsskólum árið 1999. Ljóst er að vegna mikillar tækniþróunar og breytinga á kennsluháttum er þörf á að endurskoða samninginn. Í gildi er hins vegar samningur um notkun á höfundaréttarvörðu efni sem nær ekki til margra þeirra tækninýjunga og eru kennurum og öðru starfsfólki skóla því skorður settar hvað varðar notkun á slíku efni þar til nýr samningur hefur verið gerður.
1. Samningurinn tekur til hefðbundinnar ljósritunar og glærugerðar en EKKI til eintakagerðar, fjölföldunar eða neins konar birtingar á hugverkum í „véllæsilegu formi“ þ.e. ekki má búa til rafrænt eintak með skönnun og dreifa með rafrænum hætti til nemenda, né heldur skanna inn höfundaréttarvarið efni og setja í rafrænar skyggnur/glærur. Höfundaréttarvarið efni af internetinu er þar meðtalið.
2. Samningurinn tekur til útgefinna verka sbr. 2. gr. höfundalaga. Með útgefnu verki er átt við samið mál í ræðu og riti, myndlist, kvikmyndir, ljósmyndalist og nytjalist á hvern hátt og í hverju formi sem verkið birtist. Þannig falla hvers konar rit s.s. bækur, tímarit, dagblöð, nótnahefti, landakort o.þ.h. svo og listaverk, ljósmyndir, leiksviðsverk, skrár og töflur undir höfundarétt skv. höfundalögum. Hið sama gildir um sambærilegt efni sem birt hefur verið á internetinu. Rétt er að taka fram að höfundar geta lagt skriflegt bann við slíkri fjölföldun og tilkynnir Fjölís það samningshöfum.
3. Fjölföldun er eingöngu heimil til viðbótar og fyllingar öðru kennsluefni og lýtur takmörkunum þar um. Eingöngu má fjölfalda stutta þætti úr hverju útgefnu efni og 20% hið mesta en þó aldrei meira en 30 bls.
4. Kennarar mega eingöngu fjölfalda af tilteknum hluta útgefið efni, sem nemur einu eintaki á hvern nemanda á kennsluári, auk nauðsynlegra eintaka fyrir hann sjálfan. Með öðrum orðum má ekki fjölfalda nema það sem notað er og dreift hverju sinni. Ekki má geyma slíka fjölföldun í birgðum.
5. Samningurinn heimilar ekki fjölföldun sem talist getur útgáfa og gera þarf útgáfusamning um. Fjölföldun efnis til dreifingar meðal almennings telst útgáfa og er því ekki leyfileg.
6. Með fjölföldun blaðsíðu er átt við blaðsíðu af stærðinni A4. Séu notaðar stærri blaðsíður reiknast hver byrjuð blaðsíða sem jafngildir síðu af stærðinni A4 sem heil fjölfölduð blaðsíða. Þá jafngildir hver nótnasíða fimm blaðsíðum, hver dagblaðssíða þremur blaðsíðum, hver ljóðasíða þremur blaðsíðum og hver síða leiksviðsverks tveimur blaðsíðum.
Fylgi texti nótum á sömu blaðsíðu reiknast textinn sem sérsíða.
Hver mynd, teikning eða uppdráttur reiknast sem sérsíða sé um að ræða bæði texta og myndir á sömu síðu.
Samningurinn tekur til glæru- og skyggnugerðar á öðru formi en rafrænu en Fjölís og menntamálaráðuneytið hafa þó ekki komið sér saman um vægi þeirra. Þannig er notkun á höfundaréttarvörðu efni, sem tekið er beint af netinu og notað með rafrænum hætti, óheimil.
7. Við fjölföldun skal nota þau tæki sem til eru innan hlutaðeigandi skóla. Fjölföldun utan skóla er eingöngu heimil ef tæknilegar aðstæður krefjast þess.
Samningurinn tekur eingöngu til erlends efnis þeirra útgefenda sem Fjölís hefur umboð til að fara með. Annað erlent efni fellur utan samningsins og er notkun slíks efnis því óheimil.